środa, 7 września 2016

Rejestracja spółki z o.o. przez internet - jakie ograniczenia wiążą się z rejestracją spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przez internet ?


Już od dobrych kilku lat, wszystkie osoby zainteresowane założeniem spółki z o.o. mogą tego dokonać w ciągu niespełna 24 godzin, nie wychodząc przy tym z domu. Taką możliwość daje zawarcie umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przy wykorzystaniu wzorca umowy spółki udostępnianego w systemie teleinformatycznym Ministerstwa Sprawiedliwości, czyli popularnie zwana "rejestracja spółki z o.o. przez internet". Założenie spółki z o.o. przez internet wymaga utworzenia konta na portalu internetowym Ministerstwa Sprawiedliwości (Portal S24), wypełnienia udostępnionych tam formularzy oraz opłacenia i następnie wysłania wniosku o rejestrację spółki do sądu rejestrowego. Co istotne, wszystkie sporządzone przez nas dokumenty w toku zakładania spółki z o.o. przez internet nie muszą zostać opatrzone tzw. bezpiecznym podpisem elektronicznym, ani nawet podpisane profilem zaufanym ePUAP, gdyż dla uwierzytelnienia tych dokumentów wystarczające jest ich podpisanie profilem Ministerstwa Sprawiedliwości, który to profil zostaje dla nas automatycznie utworzony na etapie zakładania konta na Portalu S24. 

W porównaniu do tradycyjnej metody zakładania spółki z o.o., rejestracja spółki z o.o. przez internet pozwala maksymalnie skrócić okres oczekiwania na wpis spółki do rejestru przedsiębiorców KRS oraz umożliwia zredukować koszty związane z procedurą zakładania spółki z o.o. Obniżenie kosztów założenia spółki z o.o. przy rejestracji spółki z o.o. przez internet wynika z braku obowiązku sporządzenia umowy spółki w formie aktu notarialnego oraz z niższego o połowę wymiaru opłaty sądowej od wniosku o wpis spółki z o.o. w KRS, który przy tradycyjnej metodzie rejestracji spółki z o.o. wynosi 500 złotych. 

Możliwość założenia spółki z o.o. przez internet niewątpliwie stanowi wartą rozważenia alternatywę dla tradycyjnej metody zakładania tego rodzaju spółki, lecz w swoim obecnym kształcie nie jest także rozwiązaniem całkowicie pozbawionym wad. Decydując się na założenie spółki z o.o. przez internet musimy mieć bowiem świadomość, że możliwość kształtowania treści umowy spółki z o.o. rejestrowanej w tym trybie jest w znacznym stopniu ograniczona w porównaniu do tradycyjnej metody zakładania spółki z o.o. Udostępniony w systemie teleinformatycznym wzorzec umowy spółki z o.o. umożliwia wybór jednego z zaledwie kilku dostępnych wariantów określających treść poszczególnych postanowień umownych, co w rezultacie oznacza, że na etapie zakładania spółki z o.o. przez internet nie jest możliwe umieszczenie w treści umowy spółki wielu postanowień, które mogłyby usprawnić funkcjonowanie spółki w obrocie gospodarczym oraz ograniczyć koszty związane z jej działalnością.

Do głównych mankamentów związanych z rejestracją spółki z o.o. przez internet należy zaliczyć w szczególności:
  1. brak możliwości pokrycia przez wspólników obejmowanych przez nich udziałów w kapitale zakładowym spółki wkładami niepieniężnymi;
  2. brak możliwości objęcia przez wspólników udziałów powyżej ich wartości nominalnej;
  3. brak możliwości umieszczenia w treści umowy spółki postanowienia umożliwiającego w przyszłości podwyższanie kapitału zakładowego spółki bez konieczności dokonywania zmiany umowy spółki;
  4. brak możliwości umieszczenia w treści umowy spółki generalnego upoważnienia do nakładania na wspólników obowiązku wniesienia dopłat;
  5. brak możliwości  umieszczenia w treści umowy spółki postanowienia, że członkowie zarządu spółki są powoływani na czas nieoznaczony;
  6. brak możliwości umieszczenia w treści umowy spółki postanowienia przewidującego, że określona część zysku wypracowanego przez spółkę w danym roku obrotowym zostaje automatycznie przeznaczona do podziału pomiędzy wspólników bez konieczności podejmowania przez zgromadzenie wspólników odrębnej uchwały w tym zakresie.
Wskazane powyżej ograniczenia, odnoszące się czy to do możliwości swobodnego kształtowania treści umowy spółki z o.o., czy też do zasad obejmowania przez wspólników udziałów i wnoszenia przez nich wkładów na kapitał zakładowy spółki, mogą w określonych okolicznościach powodować, że założenie spółki z o.o. przez internet będzie mniej korzystnym rozwiązaniem niż założenie tego rodzaju spółki w tradycyjny sposób. W niniejszym artykule postaram się wskazać najbardziej typowe sytuacje, w których poszczególne ograniczenia związane z zakładaniem spółki z o.o. przez internet będą przemawiały przeciwko zastosowaniu tej właśnie metody rejestracji spółki z o.o.


Brak możliwości objęcia przez wspólników udziałów powyżej ich wartości nominalnej

Brak możliwości objęcia przez wspólników udziałów powyżej ich wartości nominalnej w toku procedury zakładania spółki z o.o. przez internet będzie szczególnie dolegliwy w sytuacji, gdy nowo tworzona spółka z o.o. już na etapie jej zakładania będzie wymagała dokapitalizowania przez wspólników w znacznym stopniu, np. w związku z potrzebą udokumentowania wkładu własnego przy ubieganiu się przez spółkę o kredyt inwestycyjny na zakup określonego środka trwałego. Dokapitalizowanie spółki z o.o. poprzez ustalenie w treści umowy spółki odpowiednio wysokiej kwoty kapitału zakładowego nie będzie korzystnym rozwiązaniem z punktu widzenia obciążeń podatkowych, gdyż cała kwota kapitału zakładowego będzie stanowiła podstawę opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych należnego w związku z zawarciem umowy spółki. W takiej sytuacji dużo lepszym rozwiązaniem jest właśnie dokapitalizowanie spółki poprzez objęcie przez wspólników udziałów w nowo powstającej spółce powyżej ich wartości nominalnej, która to operacja polegałaby na wniesieniu przez wspólników wkładów o wartości znacznie przekraczającej wartość nominalną obejmowanych przez nich udziałów w spółce. W wyniku dokonania wspomnianej czynności, podstawę opodatkowania podatkiem od  czynności cywilnoprawnych stanowiłaby jedynie kwota kapitału zakładowego spółki, ustalonego na minimalnym poziomie 5 000 złotych, natomiast cała nadwyżka wartości wnoszonych przez wspólników wkładów ponad wartość nominalną udziałów zasiliłaby kapitał zapasowy spółki, a tym samym nie podlegałaby opodatkowaniu (Zobacz artykuł: "Dofinansowanie spółki z o.o. przez wspólników - jak najkorzystniej dokapitalizować spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością?")

Brak możliwości podwyższania kapitału zakładowego spółki bez konieczności dokonywania zmiany umowy spółki

Rejestrując spółkę z o.o. przez internet nie można umieścić w treści umowy spółki postanowienia określającego maksymalną wysokość podwyższenia kapitału zakładowego oraz termin podwyższenia, co oznacza, że każde podwyższenie kapitału zakładowego spółki w przyszłości będzie wymagało zmiany umowy spółki, a co za tym idzie, za każdym razem będzie wiązało się z koniecznością poniesienia kosztów sporządzenia aktu notarialnego. Oczywiście, możliwe jest dokonanie zmiany umowy spółki z o.o. założonej przez internet i umieszczenie w treści umowy spółki odpowiedniego postanowienia umożliwiającego w przyszłości podwyższanie kapitału zakładowego bez dokonywania zmian umowy spółki, lecz należy pamiętać, że na chwilę obecną każda zmiana umowy spółki z o.o. założonej przez internet może być dokonana tylko w tradycyjny sposób, a więc poprzez sporządzenie protokołu notarialnego obejmującego m.in. uchwałę wspólników w sprawie zmiany umowy spółki, co jak już wcześniej wspomniano wiąże się z koniecznością poniesienia  kosztów notarialnych.

Brak możliwości umieszczenia w treści umowy spółki generalnego upoważnienia do nakładania na wspólników obowiązku wniesienia dopłat

Instytucja dopłat w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością jest jedną z form dokapitalizowania tej spółki przez wspólników. Dopłaty mogą zostać nałożone na wspólników tylko na podstawie wyraźnego postanowienia umowy spółki dopuszczającego taką możliwość. W przypadku zakładania spółki z o.o. przez internet nie przewidziano jednak możliwości umieszczenia w treści zawieranej umowy spółki odpowiednich postanowień zobowiązujących wspólników do wniesienia dopłat. Tymczasem, dopłaty wspólników, pomimo że podlegają wprawdzie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, to często mogą stanowić jedyne efektywne narzędzie umożliwiające dokapitalizowanie spółki z o.o. przez wszystkich wspólników. Instytucja dopłat wspólników powinna znaleźć zastosowanie przede wszystkim w sytuacji, gdy dana spółka z o.o. wymaga dofinansowania, lecz wspólnicy mniejszościowi nie wyrażają woli dobrowolnego dokapitalizowania spółki, czy to pod postacią darowizny, czy też objęcia udziałów powyżej ich wartości nominalnej w podwyższonym kapitale zakładowym. W omawianej sytuacji, o ile umowa spółka z o.o. zawiera odpowiednie postanowienia w tym względzie, możliwe jest podjęcie przez wspólników bezwzględną większością głosów uchwały nakładającej na nich zobowiązanie do wniesienia dopłat w wysokości określonej w stosunku do udziałów posiadanych przez każdego wspólnika, a więc możliwe jest niejako przymuszenie wszystkich wspólników do dokapitalizowania spółki z o.o. w określonej wysokości. 

Brak możliwości umieszczenia w treści umowy spółki postanowienia, że członkowie zarządu spółki są powoływani na czas nieoznaczony

W małych, zazwyczaj "rodzinnych" spółkach z o.o. powszechną praktyką jest powoływanie członków zarządów tych spółek na czas nieoznaczony. Tego rodzaju praktyka umożliwia zachowanie ciągłości wykonywania funkcji zarządczych w spółce z o.o. bez konieczności podejmowania przez wspólników co kilka lat wraz z upływem kadencji danego zarządu uchwał w przedmiocie wyboru nowych członków zarządu. Aby  jednak możliwe było powołanie członków zarządu spółki z o.o. na czas nieoznaczony, w treści umowy spółki powinno znaleźć się odpowiednie w tym zakresie postanowienie. Nie będzie natomiast wystarczające wskazanie jedynie w treści uchwały wspólników o powołaniu danego członka zarządu, że został on powołany na czas nieoznaczony (Zobacz: Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 lipca 2010 r. w sprawie o sygn. III CZP 23/10). W przypadku zakładania spółki z o.o. przez internet nie przewidziano możliwości umieszczenia w treści zawieranej umowy spółki postanowienia przewidującego powoływanie członków zarządu spółki na czas nieoznaczony. Maksymalna długość kadencji członków zarządu może zostać ustalona w treści umowy spółki z o.o. zakładanej przez internet tylko na okres 5 lat. Tym samym, decydując się na założenie spółki z o.o. przez internet należy pamiętać o konieczności regularnego podejmowania przez wspólników uchwał o powoływaniu członków zarządu spółki. Ewentualne zaniechanie w tym względzie może skutkować brakiem obsadzenia zarządu spółki, a w konsekwencji nieważnością czynności prawnych dokonanych przez spółkę.


Brak możliwości zagwarantowania w umowie spółki, że wspólnicy nabywają prawo do określonej części zysku wypracowanego przez spółkę bez konieczności podejmowania przez wspólników uchwały o podziale zysku

W spółce z ograniczoną odpowiedzialnością wspólnicy nabywają prawo do udziału w zysku osiągniętym przez spółkę w danym roku obrotowym dopiero z chwilą podjęcia przez nich uchwały o podziale zysku pomiędzy wspólników. Wypracowany przez spółkę z o.o. zysk nie musi jednak zostać koniecznie przeznaczony do podziału pomiędzy wspólników, gdyż możliwe jest np. przeznaczenie zysku na kapitał zapasowy spółki. Konieczność podjęcia przez wspólników uchwały o podziale pomiędzy nich zysku spółki jako przesłanka nabycia roszczeń o wypłatę zysku niewątpliwie może nie leżeć w interesie tych wspólników mniejszościowych, którzy są zainteresowani czerpaniem regularnych dochodów z tytułu udziału w spółce. Dlatego też, coraz częściej w treści zawieranych umów spółek z o.o. umieszcza się postanowienia przyznające wspólnikom prawo do określonej części zysku osiągniętego przez spółkę w danym roku obrotowym bez konieczności podejmowania odrębnej uchwały w tym przedmiocie. Umieszczenie tego rodzaju postanowień w treści umowy spółki nie jest jednak aktualnie możliwe przy zakładaniu spółki z o.o. przez internet.

Brak komentarzy:

Publikowanie komentarza